Bazı Yerler Vardır, Kitapta Okumak Yetmez: Uzungöl’e Merhaba
Hani bazı fotoğraflar olur, bakınca içini bir huzur kaplar ya... İşte Uzungöl tam da öyle bir yer; Karadeniz’in dik yamaçları arasında, sık çamlara sarılmış, göğsünde masmavi sular biriktiren, insanı ilk bakışta büyüleyen bir tabiat harikası. Benim içinse, sadece bir doğa gezisi rotası değil, adeta ruhumun “sessiz moda” geçtiği bir sığınak. Ve elbette, her yemyeşil yolculuk gibi, en güzel anılar rastlantılar arasında gizli...
Uzungöl Nerededir? Biraz Harita, Bolca Sevda
Trabzon’un Çaykara ilçesine bağlı Uzungöl, şehir merkezine 99 km, Çaykara ilçe merkezine ise 19 km mesafede konumlanıyor. Deniz seviyesinden tam 1090 metre yukarıda, Kaçkar ve Soğanlı sıra dağlarının arasında, vadiyi boydan boya sarmalayan nefes kesici ormanların kucağında uzanıyor. Gölün kendisi ise Haldizen Deresi’nin vadiye düşen kayalar tarafından önü kapatılmasıyla oluşmuş; doğanın tesadüfe yer bırakmadığına bir işaret daha! Bu köy, göle komşu eski adıyla “Şerah”, bugünkü adıyla Uzungöl beldesiyle bütünleşmiş bir yaşam sunuyor[1][3][5].
Bir Doğa Tutkununun Cenneti: Uzungöl’ün Ekolojik Hazinesi
Uzungöl deyince yalnızca görsel şölen gelmemeli aklınıza. Burası başlı başına bir ekolojik mucize. Kafkas Ekolojik Bölgesi’nin Karadeniz kıyılarına uzanan kısmında, Soğanlı ve Kaçkar dağlarının kesişme noktasında, dünyanın ılıman iklimlerinde rastlanan en yaşlı ormanlarından birine ev sahipliği yapıyor[3]. Bilimsel kayıtlara göre bu bölgede 658 farklı bitki türü tespit edilmiş. Bir parantez açmak gerekirse, Uzungöl yalnızca bitki zenginliğiyle değil, kuş gözlemine meraklı doğa sevdalıları için de biçilmiş kaftan. Bahar aylarında gökyüzünde kartallardan şahine, doğanlardan turnalara kadar onlarca türle göz göze gelmek mümkün[2].
Ormanda gezinirken “acaba buradan bir geyik çıkar mı?” diye heyecanla kulak kesilmek, kitaplarda okuduğunuz flora bilgisini canlı canlı deneyimlemek... İşte Uzungöl turları tam da bu yüzden yalnızca bir yürüyüşten ibaret değil.
Uzungöl’ün Kısa Tarihi ve Kendisini Eşsiz Yapan Doğal Oluşumu
Köyün hikâyesi, tıpkı Karadeniz’in masalsı bulutları gibi, sisler arasında kaybolmuyor. Uzungöl, Haldizen Deresi’ni kesen yamaçlardan düşen dev kayaların, vadiyi baraj gibi kapatmasıyla doğmuş ve bu doğa olayı bölgenin kaderini değiştirmiş. Göl, 1000 metre uzunluğunda ve 500 metre genişliğinde; derinliği ise yaklaşık 15 metre[1]. Bu dev gölet, civarındaki bol yağış ve nemli iklim sayesinde yıl boyu yemyeşil kalıyor. Kışları karların, yazın ise ince sicim gibi yağmurların gölgesi altında, yedi ay boyunca doğal bir masal diyarı[4].
Uzungöl Turları: Rotanızı Belirleyin, Yeşile Doğru Yola Çıkın
Bir seyahat yazarı olarak, Uzungöl turlarından bahsederken içimde tarif etmesi zor bir heyecan beliriyor. Burada katılabileceğiniz doğa turları, her biri bambaşka deneyimler vaat eden birbirinden özel rotalara sahip. İşte öne çıkan seçeneklerden bazıları:
1. Trekking (Doğa Yürüyüşü) Turları
- Uzungöl Çevresi Yürüyüş Rotaları: Gölün etrafında başlayan kolay parkurlardan, ormana ve yamaçlara uzanan daha zorlu etaplara kadar seçenek bol. Toprak yolda, göl kenarından yürüyerek serin havayı solumak hem ruhunuza hem ciğerlerinize şifa gibi. Özellikle sabah sisleriyle fotoğrafçıların favorisi!
- Yüksek Yaylalar Yürüyüşleri: Uzungöl’den başlayan turlar, genellikle Sekersu, Demirkapı, Yaylaönü gibi çevre yaylalara da uzanıyor. Doğanın başka bir dil konuştuğu bu yaylalarda yürümek, sanki bulutların üzerinde seyahat etmek gibi[5].
2. Kuş Gözlemciliği Turları
Her bir sabah, gökyüzünde dans eden onlarca tür; Uzungöl’de kuş gözlemi, baharda ve sonbaharda bambaşka bir atmosfere bürünüyor. Bölgede özellikle göçmen kuşları izlemek için gerçekleştirilen kuş gözlem turları, fotoğraf meraklılarının gözdesi[2].
3. Botanik ve Ekoturizm Turları
Endemik türleri çıplak gözle gözlemleme şansı sunan, rehber eşliğinde yapılan bu turlar, Karadeniz’in doğasına dair bilgilerinize yenilerini ekleyecek. Ormanların derinliklerinde, kimi zaman bir çiçek, kimi zaman bir böcek peşinde fotoğraf çekmek, bir doğa güncesi oluşturmak isteyenler için önerilir.
4. Yayla Turları: Şekersu, Demirkapı ve Dahası
- Şekersu ve Demirkapı Yaylaları: Uzungöl çevresindeki en popüler yayla rotalarından Şekersu ve Demirkapı, her daim serin havası, dingin yaşamı ve muhteşem manzaralarıyla turların vazgeçilmez durakları[5].
- Yaylaönü ve Yedigöller: Kimi turlar daha macera isteyenler için Yedigöller ve çevre vadilere kadar uzatılabiliyor. Bu tip gezilerde, aracın gidemediği yerlerde doğayla baş başa kalıyorsunuz.
5. Tandem Yamaç Paraşütü ve Outdoor Aktiviteler
Uzungöl turları klasik doğa yürüyüşlerinin dışında adrenalin dozu yükselen aktiviteler de sunuyor: tandem yamaç paraşütü ile gölü gökyüzünden izlemek, ATV turlarıyla dağ yollarında hız yapmak bunlardan sadece birkaçı[2].
Tura Çıkmadan Önce Dikkat: Yanınıza Almanız Gerekenler
- Yağmurluk ve Yürüyüş Ayakkabısı: Bölge bol yağış alıyor. Ani bastıran yağmurlara hazırlıklı olmak şart.
- Fotoğraf Makinesi veya İyi Bir Telefon: O manzarayı kaydetmeden dönmek pişmanlık sebebi.
- Küçük Yiyecekler ve Su: Uzun yürüyüşlerde enerji takviyesi için pratik atıştırmalıklar hayat kurtarıyor.
- Pusula veya GPS Destekli Saat: Yayla yollarında bazen yön bulmak zorlaşabiliyor.
Doğanın Kalbinde: Uzungöl’ün İklim ve Mevsimine Dair Minik Tüyolar
Burası ılıman ve bol yağışlı bir iklime sahip. İlkbaharda tomurcuklanma, yazın serinlik, sonbaharda ise pas tonlarında bir tabiat sunuyor. Kışın ise kimi zaman masalsı bir kar cennetine dönüşüyor. Eğer rengarenk bir doğa görmek istiyorsanız Mayıs–Kasım arası; bembeyaz görüntülere şahit olmak istiyorsanız Aralık–Şubat aylarını tercih edebilirsiniz. Her mevsimin kendine has güzellikleri var[1][4].
Uzungöl’e Nasıl Gidilir, Ulaşım Kolay mı?
Trabzon şehir merkezinden Uzungöl’e araba veya toplu taşıma ile yaklaşık 1,5 saat gibi bir sürede ulaşabilirsiniz. Pek çok doğa turu acentesi de genellikle Trabzon’dan hareketle günlük ya da konaklamalı turlar düzenliyor. Benim önerim, araç kiralayarak göl çevresindeki güzellikleri kendi rotanıza göre keşfetmek. Bu şekilde yol üstündeki minik köylerde, gizli çay bahçelerinde mola verebilir, yolun tadını doyasıya çıkarabilirsiniz.
Ahşap Evlerin Sıcaklığı: Şerah Köyü ve Yerel Yaşam
Uzungöl’ün hemen yanı başında, kare kare kartpostal görünümünde bir köy: Şerah. Tam anlamıyla Karadeniz’e özgü ahşap ev mimarisinin yaşadığı bir açık hava müzesi gibi. Sabah köyün içinden yürüyerek göle inmek, bahçelerde çalışan yerel halkla kısa sohbetler etmek; buralarda zamansızlık hissini en çok ben bu köyde duydum.
Köyde tatmanız gereken lezzetler ise cabası! Mıhlama, karalahana çorbası, taze balık ve ev yapımı sütlaç ile mideye de bayram ettiriyorsunuz.
Uzungöl’de Mutlaka Yapılması Gerekenler Listesi
- Göl Etrafında Yürüyüş: Sabah sisinde ya da gün batımında göl kenarında yürüyerek huzura yolculuk.
- Yayla Turlarına Katılmak: Yükseklere çıkıp asırlık ormanlarda kaybolmak.
- Yerel Lezzetleri Tatmak: Doğanın ruhuna uygun otantik Karadeniz mutfağı deneyimi.
- Kuş Gözlemi ve Fotoğrafçılık: Sempatik turnaları, yaylanın renkli kelebeklerini ölümsüz kılmak.
- Ahşap Köy Evlerinde Konaklama: Modern oteller yerine özgün mimarili pansiyonlarda, odun sobasıyla ısınmak.
- Yamaç Paraşütü veya ATV Turu Denemek: Macera arayanlar için gölü tepeden izlemek ya da toprak yollarda hızla ilerlemek.
- Köy Kahvesinde Sohbet: Yerli halkla çay içip, bir Karadeniz fıkrası dinlemek sizi gülümsetecek.
Fotoğraf Meraklısıysan Uzungöl: Kartepostal Tadında Karekare Güzellik
Uzungöl’de mevsimine göre başka başka manzaralar yakalamak mümkün. Sisli şafaklar, kıpkırmızı sonbahar yaprakları, bembeyaz dağ yamaçları, gece göl kenarında yanan lambaların suya yansıması... Özellikle fotoğrafçıysan burası sonsuz ilham kaynağı. Kendi adıma, yağmura yakalandığım bir anda lensime dans eden damlaların Uzungöl manzarasıyla birleşmesi, bunca seyahatimde unutamadığım bir kare oldu.
Uzungöl’de Nerede Kalınır? Otel mi, Yayla Evi mi?
Son dönemlerde Uzungöl çevresinde pek çok otel ve pansiyon hizmet vermeye başladı. Eğer “Şerah köyünde ahşap bir evde uyanmak, sabah sisinde dağ havası solumak istiyorum” diyorsan yayla evleri harika bir tercih! Modern oteller ise daha konforlu bir konaklama isteyenler için birebir.
- Yayla Pansiyonları: Doğayla bütünleşik, sıcak ve samimi bir atmosfer.
- Boutique Oteller ve Dağ Otelleri: Süit odalar, göl manzaralı teraslar, çay saatinde Karadeniz manzarası.
Burada kaldığım bir yayla evinde, sabahları ev sahibi teyzemin hazırladığı tereyağlı sıcak ekmek ve peynir, Karadeniz’in misafirperverliğinin sıcacık bir örneğiydi.
Uzungöl’de Doğa ve Tarih El Ele
Sadece göl ve çevresi değil, yakın köylerde de tarih adeta elinizin altında. Şerah köyünün asırlık ahşap camisi, çevredeki dini ve sivil mimari örnekleri Uzungöl seyahatine dokunaklı bir derinlik katıyor.
Sürdürülebilirlik: Doğaya Saygı, Uzungöl’e Saygı
Burası ülkemizin en koruma altında tutulan bölgelerinden biri. 1989’da özel çevre koruma bölgesi ilan edilmesi boşuna değil[3][4]. Uzungöl’ü gezerken, çöplerinizi doğada bırakmamak, endemik çiçeklere dokunmamak, yerel kültüre saygılı davranmak en önemli sorumluluğumuz.
Uzungöl’ün Yalnızca Turu Başkanı Değil, Hikaye Avcısı Olun
Her Uzungöl turu, insanın iç dünyasında yeni bir pencere açıyor. Günübirlik gelenle, üç gün kalan arasında yaşanan derinlik arasında dağlar kadar fark var. Burada ben, bir sabah köy çayırında otururken, yanımda otlayan bir keçiyle aramda sessiz bir dostluk doğdu; başka yerde anlatamam!
Kısacası Uzungöl: Biz Burada Başka Bir Dünyanın Kapısını Aralıyoruz
Uzungöl turları, şehirden uzaklaştıkça yaklaştığımız bir yer sanki. Sadece yürümek için değil, bazen durup düşünmek, kimi zaman çocukça bir merakla toprağa dokunmak, bazen de yorgun bir akşamüstünde gölün kıyısında hayallere dalmak için gidilir buralara.
Kaynakça
- [1] Ovitti Turizm - Trabzon Uzungöl Turu
- [2] Uzungöl Outdoor - Uzungöl: Doğanın Kalbinde Bir Cennet
- [3] Çevre ve Şehircilik Bakanlığı - Uzungöl Özel Çevre Koruma Bölgesi
- [4] Gezimanya - Uzungöl
- [5] Ayatourism - Uzungöl Turu
