Kimdir Bu Metin Zakoğlu?
Bir seyirci olarak tiyatroların perdelerini aralarken, o sahnede karşınıza ister çılgın bir deli, ister ironik bir stand-upçı, isterse meyhane masasında şarkı söyleyen bir kabareci olarak çıkabilir. Metin Zakoğlu tam da bu yüzden farklı: Her performansında başka bir yüze bürünüyor, mizahı ve hayatı hep sahicilikle harmanlıyor.
İstanbul’un Eyüp semtinde dünyaya gelmiş, Suadiye’de büyümüş bir tiyatrocu Zakoğlu. 90’lı yıllardan itibaren İstanbul Şehir Tiyatroları’nda önemli oyunlarda yer almış, kendi yazdığı senaryoları sahnede hayata geçirmiş, kimi zaman monolog bir “deli” kimi zaman bir kabare gösterisinin neşeli sunucusu olmuş bir isim. Tiyatronun mutfağından gelen, kendi deyimiyle “6 kardeşin en küçüğü” olan sanatçı, ailesinden aldığı rengârenk mirası da tüm oyunlarına yansıtmış biri[2].
Zakoğlu’nun sahneye adım attığı ilk günden bu yana tiyatroda dönüştürücü bir rolü var: Kendi hikâyelerini yazıp oyunlaştırıyor, yönetmenliğini ve çoğu zaman başrolünü kendisi üstleniyor. Aralarında Bir Delinin Hatıra Defteri, Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz, Edepsiz Komedi, Herkes mi Aldatır? gibi oyunlar var ama bu makalede özellikle onun bir “kabareciye” dönüşmesini ve Komik Gazinoyu konuşacağız[2].
Komik Gazino: Kabare Geleneği ile Modern Mizahın Kesişimi
“Gazino” kelimesi, çoğu kimse için nostaljiyle harmanlanmış bir eğlence hayaline işaret eder. Kadife perdeler, bol alkış, bol müzik, biraz alaturka esinti ve bol şakalı sunum… İşte Komik Gazino tam da bu havayı bugüne uyarlayarak yeniden üretiyor. Sahnenin yaratıcısı ve sunucusu tabii ki Metin Zakoğlu!
Zakoğlu, Komik Gazino’da kabare kültürünü yeniden üretmeye ve devam ettirmeye özel bir çaba göstermiş. Bu noktada kendisi özellikle Metin Akpınar ve Zeki Alasya gibi Türk tiyatrosunun efsane kabare ustalarına da selam gönderiyor. Yani, oyunun merkezinde geçmişin eğlencesini bugünün mizahıyla buluşturma fikri var[1].
Peki, Komik Gazino nasıl bir şey? Burası klasik bir tiyatro salonu değil. İzleyiciyle iç içe, karşılıklı lafların havada uçuştuğu, bazen bir masa başına, bazen sahnedeki bir tabureye kurulabildiğiniz bir gösteri düşünün. Hem hikâye dinliyor, hem şarkılar söylüyorsunuz; hem gülüyor hem düşündürülüyorsunuz. Tam anlamıyla bir “gece eğlencesi kabare” atmosferinde seyirci, bir anda gösterinin parçası da olabiliyor.
Gazino Formatı Nasıl Doğdu? Zakoğlu’nun Kabareye Yaklaşımı
Komik Gazino, aslında kabare ve gazino geleneğinin bugüne aktarılması için başlatılmış özgün bir format. Formatı ilk defa 2002’de denemeye başlıyor Zakoğlu ve bu yolculukta seyirciyle birebir ilişki kurmaya dayalı bir anlatıyı ön plana alıyor[3].
Bir bakıma, eski gazino gecelerine uzanıyor ama kalıbı gevşek: Bazen tek kişilik bir stand-up, bazen orkestra eşliğinde mini konserler, hatta seyircinin interaktif katılımı devreye giriyor. Salt oyunculuk değil, mizah, doğaçlama ve müzikal bir bütünlükle işler yürüyor.
Bu formatta Zakoğlu’na, usta müzisyen ve devlet sanatçısı keman virtüözlerinin de eşlik ettiği konserler çıkıyor sahneye. Bu, sıradan bir stand-up şovdan veya klasik bir tiyatrodan çok daha farklı bir deneyim[3].
Gecenin Parolası: Mizah, Müzik ve Sıcak Samimiyet
Komik Gazino gösterisinde, gecenin ritmini kahkahalar belirliyor. Orkestranın önde olduğu, aralarda bilindik şarkılarla kıpır kıpır olduğunuz, Zakoğlu’nun anlattığı komik hikâyelerle eğlendiğiniz bu gecede izleyici de zaman zaman gösteriye dâhil ediliyor.
Aslında Zakoğlu’nun kabare yorumunda şöyle bir motto var: "Burada herkes biraz sahneye ait, herkes biraz anlatıcı, herkes biraz komedyen..."
Kendisinin söyleyişiyle, “Komedinin cesur insanlar tarafından yapılabileceğini” vurguluyor. Çünkü sahne cesaretiyle birlikte açık sözlülük, hızlı düşünme ve seyircinin nabzını ölçme sanatını da gerektiriyor bu iş. Zakoğlu gösterisinde repertuarını sık sık güncelliyor, dönemin politik ve toplumsal gündemine dair nükteler ekliyor, eski ve yeni nesil esprileri harmanlıyor[5].
Elbette bunda onun kendi yaşamından, mahalle anılarından, İstanbul’un gündelik hayatından damıttığı anlatının payı büyük. Kimi zaman izleyicisiyle “ah be hocam, senin gibi anlatan kalmadı artık” dedirten, nostaljik ama bugüne gayet iyi adapte olmuş bir dil bu.
Peki, başka neler oluyor gecede?
- Orkestra ve Canlı Müzik: Genellikle beş kişilik bir orkestra, gösteriye canlı performansları ile güç katıyor. Bildiğiniz klasik şarkılar bir anda bambaşka, mizahi bir yoruma bürünüyor[6].
- Interaktif sahne: Seyirciyle sürekli iletişim halinde geçirilen dakikalarda, aradan seçilen konuklar aniden gecenin yıldızı olabiliyor.
- Çarpıcı hikâyeler: Zakoğlu’nun özel hayatından, tiyatro anılarından, bazen de güncel yaşantıdan doğmuş kısa skeç ya da hikâyeler…
- Gündeme dokunan espriler: Toplumsal olaylar, günün tuhaflıkları; bazen İstanbul trafiği, bazen gündemdeki absürt bir olay.
- Sıcak samimiyet: Burası öyle “seyirci-oyuncu” ayrımının kalmadığı, herkesin birkaç dakika için bile olsa oyunun parçası olduğu bir gece.
Stand-Up Geleneği: Kabareden Modern Mizaha
Türk tiyatrosunda kabare ve stand-up ayrı kulvarlar gibi görünse de, Komik Gazino’da bunlar güçlü bir sentezle izleyicinin karşısına çıkıyor.
Kabare denince akla genelde çok renkli dekorlar, bolca müzik, parodi ve hiciv gelir. Stand-up ise daha çok bireysellik, güncel espriler ve anlık doğaçlamalar içerir. Zakoğlu, kabareyi stand-up ile iç içe geçirerek her şeyin biraz doğaçlama, biraz yazgısal olduğu bir atmosfer yaratıyor. Komik Gazino’da seyirci bir an için “ben bunu nereden tanıyorum?” diye düşünmeden edemiyor. Çünkü oradaki hikâyeler gündelik hayatımızın mizahi bir özetinden farksız.
Zakoğlu’nun stand-up gösterilerinde başat tema genellikle insan ilişkileri, şehir hayatı, yalanlar, kaçamaklar ve toplumsal taşlamalar. Komik Gazino’da ise bu mizah, daha kabare tadında sunuluyor; bol şarkılı, hafif teatral ve sürekli bir tempo içinde.
Seyircinin Gözünden: Komik Gazino’nun Ruhu
Bir tiyatro izleyicisi olarak Komik Gazino’ya gittiğinizde, klasik koltuk dizilişlerinde değil de sanki mahallede bir kahvehane masasında oturuyormuşsunuz gibi hissediyorsunuz. Zakoğlu sahneye çıktığında, aradaki mesafe tamamen ortadan kalkıyor. Adam sanki sizin masaya oturmuş, çayınızı yudumluyor ve başlıyor anlatmaya...
Bir başka seyircinin dediği gibi: “Hangi tarihi, hangi salonu seçersen seç bu adam çıkıyor karşına; bir bakmışsın hem bir delinin hatıra defterini oynuyor, hem kendi stand-up’ını...” [7]
Seyirciyle bu sıkı bağ ve “bizden biri” havası, Komik Gazino’yu sabit bir temaya hapsetmekten kurtarıyor. Gösteri her seferinde güncelleniyor, taze espriler ve yeni şarkılarla çeşitleniyor.
Komik Gazino ile Kabarenin Yeniden Doğuşu
Türkiye’de kabare geleneğini asıl popülerleştiren isimler arasında Haldun Taner, Metin Akpınar ve Zeki Alasya yer alıyor. Zakoğlu, onların izinden giderek bu mirası günümüze taşıyor. Ancak şu farklarla:
- Gündeliğe daha çok temas: Uzun tiratlarda boğmak yerine kısa, tempolu, günlük hayattan başlıklarla mizah üretiyor.
- Samimi ve sıcak bir üslup: Kendi mahallesinden çıkmış bir anlatıcı gibi davrandığı için, izleyiciyle aradaki bariyer yok oluyor.
- Dinamik sahne dili: Müzisyenlerle gerçek zamanlı iletişim, doğaçlama şakalar ve sürpriz çıkışlar ile gösteri her an değişebiliyor.
Aslında Komik Gazino, tiyatronun “cemiyet” gibi toplanılan, güncelin müzik ve esprilerle işlendiği eski geleneğini yaşatıyor ama bugüne ait bir ruhla…
Metin Zakoğlu’nun Diğer Projeleri ve Kabareye Katkısı
Biraz da Zakoğlu’nun sahnedeki diğer işlerine bakalım. Çünkü kendisi tek bir oyuna takılıp kalacak biri değil.
- Bir Delinin Hatıra Defteri: Gogol’ün meşhur eserini kendi yorumuyla sahneliyor, burada da izleyiciyi hem güldüren hem hüzünlendiren bir dile sahip.
- Herkes mi Aldatır?: İlişkilerdeki yalanlar ve kaçamaklar üzerine yazdığı, zamanında sinemaya da uyarlanan bir oyun.
- Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz: Türk edebiyatının klasik taşlama romanını tiyatroya uyarlayarak dramatik mizahı ön plana çıkarmış.
- Bir Selfie’ye Ne Dersin?, Tinder Çarpması: Günümüz internet çağında aşk ve ilişkileri ele aldığı yeni nesil kabare anlatıları.
- Edepsiz Komedi, Zuerbamya Cumhuriyeti: Toplumsal taşlama ve hicvin öne çıktığı başka formatlar.
Bütün bu işlerin ortak özelliği, mizahı bol; müzik, ironi ve bağlantılı hikayeler ile örülmüş olması. Komik Gazino ise bunların bir sentezi gibi, hatta ötesi: İzleyiciyle birebir kurulan ilişki sayesinde, tiyatroda “soğuk perde” anlayışını tamamen yıkan bir iş.
Bilir Kişiden Dost Tavsiyeleri: Komik Gazino’ya Gitmeden Önce
- Yalnız gitmeyin: Yanınıza kafa dengi, espri kaldırabilen arkadaşlarınızı alın. Gösteri bireysel kahkahaları çoğaltmak için tasarlanmış gibi…
- Kendinizi akışa bırakın: Programlı standağa alışkınsanız Komik Gazino’nun doğaçlaması başta şaşırtabilir. Beklentilerinizi sıfırlayın; geceyi sahneyi paylaşıyor gibi düşünün.
- Sıkı giyinin: Son dönemde bazı mekanlar kapalı olabiliyor, yazlık sezon hariç ince mont iyi gider. Oyun bitince çıkıp sahil havası almak isteyenler için bilesiniz.
- Mizahın dozunu kaçırma ihtimaline hazırlıklı olun: Zakoğlu, seyirciyle iletişim kurma konusunda çok cesur; bazen sizi lafa tutar, bazen doğrudan sahneye çıkarabilir. Gülüp geçemeyeceğiniz bir şaka patlarsa şaşırmayın.
Komik Gazino’dan Sonra: Türk Tiyatrosunda Kabarenin Geleceği
Kabare günümüzde eski popülerliğini yitirmiş gibi görünse de, Metin Zakoğlu ve benzer isimler sayesinde hem geleneksel hem de yenilikçi bir anlayışla yeniden hayat buluyor. Komik Gazino’nun aldığı olumlu eleştiriler, seyirciyle kurduğu sıcak diyalog ve güncelliğini koruyabilmesi bu işin en önemli göstergesi.
Gecenin sonunda eve dönerken başka bir dünyaya geçmiş gibi hissediyorsunuz. Zakoğlu’nun gösterisi, aslında günlük dertlerden, haberlerin gerginliğinden, büyük şehir yaşamının tekdüzeliğinden bir kaçış; biraz eski usul, biraz bugünün mizah diliyle bir iyileşme gecesi gibi.
Sonuç olarak; Komik Gazino bir oyun olmaktan çok daha fazlası. Hayatınızda bir geceyi, bol kahkahalı, şarkılı, hikayeli ve sıcak bir sohbetle geçirmek, eskiye modern bir pencere açmak istiyorsanız bir şans vermeniz gereken bir deneyim.
Hep söylüyorum: Tiyatro, bazen en samimi dost masasıdır. Bazı geceler o masa çok daha kalabalık ve neşelidir; tıpkı Komik Gazino’da olduğu gibi...
Kaynakça
- [1] tiyatrogunlugu.com/komik-gazino-tiyatro-oyunu
- [2] tiyatrolar.com.tr/metin-zakoglu
- [3] mobilet.com/tr/event/komik-gazino-28865/
- [4] kultursanat.kadikoy.bel.tr/tr/kadikoyde-kultur-sanat/komik-gazino-04-07-19
- [5] kultursanat.izmir.bel.tr/Etkinlikler/metin-zakoglukomik-gazino
- [6] kultursanat.kadikoy.bel.tr/tr/kadikoyde-kultur-sanat/komik-gazino-11-5-19
- [7] eksisozluk.com/metin-zakoglu--1218377
