Peter Shaffer’ın Amadeus adlı oyunu, yalnızca tiyatro tarihinin unutulmaz metinlerinden biri olmakla kalmaz; aynı zamanda 18. yüzyıl sonu Avrupa müzik kültürünü, Viyana saray çevresini ve Mozart’ın trajik ölümünü sahne üstünde yeniden inşa eden güçlü bir tarihsel anlatıdır.[3] Türkiye’de ise hem Devlet Tiyatrosu’nun klasikleşmiş projeleriyle hem de Çolpan İlhan & Sadri Alışık Tiyatrosu – Piu Entertainment ortak yapımıyla, özellikle Zorlu PSM Turkcell Sahnesi ve büyük şehirlerdeki açıkhava tiyatrolarında kapalı gişe oynayan bir fenomen hâline gelmiştir.[3][2] Bu yazıda, Amadeus oyununun Türkiye’deki önemli gösterim tarihlerini, seyirci dinamiklerini ve oyunun merkezindeki tarihsel, arkeolojik ve müzikolojik arka planı ayrıntılı biçimde ele alacağız.
Amadeus Oyununun Kökeni: Peter Shaffer’ın Metni ve Dünya Tiyatro Tarihindeki Yeri
Amadeus, İngiliz yazar Peter Shaffer tarafından 1979 yılında kaleme alınmış bir tiyatro oyunudur.[3] Oyun, Viyana’da yaşayan iki besteciyi merkeze alır: dâhi olarak kodlanan Wolfgang Amadeus Mozart ile, saray müzik yöneticisi ve besteci Antonio Salieri.[3] Shaffer, tarihsel belgelerden, mektuplardan ve dönemin dedikodularından beslenerek, kıskançlık, tanrısal yetenek, sıradanlık ve adalet duygusu gibi temaları dramatik bir çerçevede bir araya getirir.
Amadeus’un tiyatro tarihindeki kritik dönüm noktaları şunlardır:
- 1979: Oyunun ilk sahnelenişi ve hızla uluslararası başarı kazanması.[3]
- 1980: Broadway’de sahnelendiğinde En İyi Oyun dalında Tony Ödülü kazanması; bu, metni küresel bir tiyatro klasiği hâline getirir.[3]
- 1984: Yönetmen Miloš Forman’ın, oyundan uyarladığı Amadeus filmi, “En İyi Film” dahil aday olduğu sekiz dalda Oscar kazanarak, hikâyeyi sinema tarihinin merkezine taşır.[3]
Bu başarılar, Amadeus’un yalnızca sahne üzerinde değil, genel popüler kültür içinde Mozart ve Salieri algısını kalıcı biçimde yeniden tanımlamasına yol açmıştır. Özellikle Salieri’nin, tarihte tartışmalı olan “Mozart’ı zehirlediği” iddiası, Shaffer’ın dramatik yorumu sayesinde geniş kitleler tarafından gerçekmiş gibi algılanmaya başlamıştır.[3] Akademik tarih yazımı ile popüler tarih anlatısı arasındaki gerilim, tam da bu noktada belirginleşir ve Amadeus oyunu bu gerilimin en çarpıcı örneklerinden biri olarak anılır.
Türkiye’de Amadeus: Devlet Tiyatrosu’ndan Zorlu PSM’ye Uzanan Bir Serüven
İlk Sahnelemeler ve İstanbul Devlet Tiyatrosu
Amadeus, Türkiye’de ilk kez 1983–1984 sezonunda sahnelenmiş ve o dönemin İstanbul Devlet Tiyatrosu için büyük bir proje olarak dikkat çekmiştir.[3] Bu ilk sahnelemeler, Türk seyircisini hem 18. yüzyıl Viyana’sına hem de Mozart’ın trajik öyküsüne, yerli bir sahne diliyle yakınlaştırmıştır.
Oyun, bu ilk dalganın ardından uzun bir süre repertuvar dışı kalmış, ancak 2007 yılında 15. Uluslararası İstanbul Tiyatro Festivali kapsamında yeniden sahnelenerek ikinci kez büyük bir prodüksiyon olarak seyirci karşısına çıkmıştır.[3] Bu yeniden sahneleme, Amadeus’un Türkiye’de “modern klasik” statüsünü pekiştirmiş ve festivalin öne çıkan prodüksiyonlarından biri olarak anılmıştır.
2020 Sonrası: Çolpan İlhan & Sadri Alışık Tiyatrosu ve Piu Entertainment Ortak Yapımı
2020 yılı, Türkiye’de Amadeus için yeni bir milat kabul edilebilir. Çolpan İlhan & Sadri Alışık Tiyatrosu ile Piu Entertainment ortak yapımı olarak Uniq Hall sahnesinde yeniden prömiyer yapan Amadeus, çağdaş reji anlayışı ve yıldız oyuncu kadrosuyla yeniden gündeme taşınmıştır.[3] Ardından oyun, 2022 yılından itibaren Zorlu Performans Sanatları Merkezi’nde (Zorlu PSM) sahnelenmeye başlamış ve burada çok sezonlu, kapalı gişe bir fenomene dönüşmüştür.[3]
Zorlu PSM’deki bu dönem, oyunun Türkiye’deki en istikrarlı ve yüksek hacimli sahneleme süreci olarak değerlendirilebilir:
- 4 yılda yaklaşık 300 bin seyirciye ulaşması, büyük ölçekli bir tiyatro prodüksiyonu için dikkat çekici bir sayıdır.[2]
- Her performansın kapalı gişe oynanması, hem metnin gücünü hem de rejinin ve oyunculukların seyirci nezdindeki itibarını gösterir.[2]
- 5. sezona ulaştığında hâlâ geniş kitlelerce talep görmesi, Amadeus’un Türkiye’de güncel bir kült fenomeni olduğunu kanıtlar.[2][7]
Beşinci ve Altıncı Sezonlar: Program Tarihleri ve Gösterim Noktaları
Özellikle son yıllarda Amadeus oyununun gösterim tarihleri, hem İstanbul merkezli hem de Anadolu şehirlerini kapsayan geniş bir turne ağına yayılmıştır. Seyahat planı yapan tiyatro izleyicileri için tarih bilgisi kritik önem taşır; bu nedenle öne çıkan dönemlere ve tarihlere yakından bakmak gerekir.
Beşinci Sezonda Öne Çıkan Tarihler
Beşinci sezon, Zorlu PSM Turkcell Sahnesi’ni merkeze alan yoğun bir programla yürütülmüştür. Ajandakolik’in haberine göre:[2]
- 29 Ocak (Zorlu PSM Turkcell Sahnesi)
- 30 Ocak (Zorlu PSM Turkcell Sahnesi)
- 12 Şubat (Zorlu PSM Turkcell Sahnesi)
Bu tarihler, sezon içerisindeki yoğun temsil dönemlerinden yalnızca bazılarıdır; Zorlu PSM programı, sezon boyunca ek tarihlerle genişlemiştir. Özellikle yaz aylarında da oyunun Zorlu PSM’de perde açtığı bildirilmiştir: 8 ve 29 Temmuz ile 25 ve 26 Ağustos tarihlerinde, yine Zorlu PSM’de saat 19.30’da sahnelendiği belirtilmektedir.[6] Bu yaz tarihleri, kapalı gişe oynayan bir prodüksiyonun, yaz sezonunda dahi tiyatro izleyicisini mekâna çekebildiğini göstermektedir.
Altıncı Sezona Geçiş ve Anadolu Turnesi
Sanatatak’ın haberine göre, Amadeus oyunu 5 yıldır kapalı gişe sahnelenmekte ve Türkiye’nin çeşitli şehirlerinde seyircisiyle buluşmaya devam etmektedir.[4] Altıncı sezonun başlangıcı, hem İstanbul sahnesi hem de açıkhava tiyatroları açısından dikkat çekicidir.
2024 yılına ait program bölümünde şu tarihler öne çıkar:[4]
- 2 Eylül 2024 – Bursa Kültürpark Açıkhava Tiyatrosu, Bursa
- 6 Eylül 2024 – Antalya Açıkhava, Antalya
- 21 Eylül 2024 – Zorlu PSM Turkcell Sahnesi, İstanbul (6. sezon açılışı)
- 29 Eylül 2024 – Zorlu PSM Turkcell Sahnesi, İstanbul
- 7 Ekim 2024 – Sezai Karakoç Kültür ve Kongre Merkezi, Diyarbakır
- 9 Ekim 2024 – Gaziantep (kültür merkezi sahnesi)
- 12 Ekim 2024 – Adana, açıkhava gösterimi
- 26 Ekim 2024 – Kültürpark Açıkhava Tiyatrosu, İzmir
Bu tarihler, oyunun İstanbul merkezli olmasına rağmen Bursa, Antalya, Diyarbakır, Gaziantep, Adana ve İzmir gibi şehirlerde de yoğun bir izleyici kitlesiyle buluştuğunu göstermektedir.[4] Özellikle açıkhava tiyatrolarının tercih edilmesi, yaz sonu ve sonbahar başı dönemlerinde tiyatronun kent yaşamıyla bütünleşmesine olanak tanır.
2025 Gösterimleri: Zorlu PSM, AKM ve Açıkhava Tiyatroları
Dengesende’de yer alan bilgilere göre, Amadeus oyunu 2025 yılında da yoğun bir takvimle seyirci karşısına çıkmaktadır.[1] Bu programda hem Zorlu PSM hem Atatürk Kültür Merkezi (AKM) hem de Anadolu şehirleri yer alır:
- 2 Mayıs 2025, Cuma – Zorlu PSM Ana Sahne, İstanbul – 20:30[1]
- 7 Mayıs 2025, Çarşamba – Kocaeli Kongre Merkezi – 20:30[1]
- 11 Mayıs 2025, Pazar – AKM Büyük Sahne, İstanbul – 15:30[1]
- 25 Mayıs 2025, Pazar – Adana Çukurova Açıkhava – 21:00[1]
- 16 Haziran 2025, Pazartesi – Harbiye Cemil Topuzlu Açıkhava Tiyatrosu, İstanbul – 21:00[1]
Bu takvim, oyunun artık yalnızca bir “tek mekan prodüksiyonu” olmaktan çıkıp, ulusal ölçekte dolaşan bir kültür etkinliğine dönüştüğünü gösterir. Özellikle AKM’nin resmi programında yer alması, oyunun sanat kurumu düzeyinde de prestijli kabul edildiğini gösterir.[7] AKM’nin tanıtım metninde, oyunun hikâyesinin iki unutulmaz bestecinin çatışmalı ilişkisini sahneye taşıdığı ve 5. sezonunda olduğu vurgulanmaktadır.[7]
İzmir Örneği: Açıkhava Tiyatrosunda Amadeus
Amadeus’un İzmir’deki gösterimleri, Kültürpark Açıkhava Tiyatrosu gibi kent belleğine yerleşmiş mekânlarda gerçekleşmektedir. Eventpal’de yer alan bir etkinlik bilgisinde, İzmir Kültürpark Açıkhava Tiyatrosu’nda 10 Haziran Çarşamba günü saat 21:00’de Amadeus gösteriminin planlandığı belirtilmektedir.[5] İzleyicilerin en az 30 dakika önce mekâna gelmeleri tavsiye edilmekte ve birden fazla satış platformu üzerinden bilet temin edilebildiği ifade edilmektedir.[5]
Bu tür açıkhava gösterimleri, özellikle yaz mevsiminde Amadeus’u sadece sahne içi deneyimden çıkarıp, kent dokusunun bir parçası hâline getirir. Arkeolojik ve tarihsel açıdan bakıldığında, modern bir tiyatro metninin antik tiyatro geleneğini devam ettiren açıkhava sahnelerinde oynanması, mekânın tarihsel katmanlarıyla oyunun tematik derinliği arasında ilginç bir bağ kurar.
Mozart ve Salieri’nin Tarihsel Kişilikleri: Efsane ile Arkeolojik-Tarihsel Gerçeklik Arasındaki Çizgi
Mozart’ın Ölümü: Toplu Mezar, Kireç ve Tarihsel Belirsizlik
Amadeus oyununun dramatik çatışmasının merkezinde, Mozart’ın genç yaşta ve gizemli sayılabilecek ölümü yer alır. Oyun, bu ölümü Salieri’nin kıskançlık temalı itiraflarıyla ilişkilendirirken, tarihsel ve arkeolojik veriler daha karmaşık bir tablo sunar.
Vikipedi’de yer alan bilgilere göre Mozart, 5 Aralık 1791 gecesi, 36 yaşına bile ulaşamadan evinde ölmüş ve aynı gece, Viyana kent dışındaki bir toplu mezara, başka ölülerle birlikte gömülmüştür.[3] Mezarın tam yeri, dönemin gömme usulleri ve kayıt eksiklikleri nedeniyle bugün kesin olarak bilinmemektedir; mezar, kireçle doldurulmuş ve bireysel bir anıt niteliği taşımamıştır.[3] Bu durum, arkeolojik olarak Mozart’ın kalıntılarını belirlemeyi ve ölümüne dair somut biyolojik veriler elde etmeyi neredeyse imkânsız hâle getirir.
Mozart’ın ölüm nedenine dair tarihsel yorumlar çeşitlidir:
- Bazı kaynaklara göre frengi gibi dönemin yaygın hastalıklarından birine bağlı doğal nedenlerle ölmüştür.[3]
- Başka yorumlara göre ise, Viyana sarayının müzik yöneticisi Salieri tarafından kıskançlık nedeniyle zehirlenmiştir.[3]
Modern tıp ve tarih yazımı, zehirlenme iddiasını doğrulayacak kesin bir kanıta sahip değildir. Arkeolojik veri yokluğu (mezarın kayıp olması) ve tıbbi kayıt eksiklikleri, bu iddiaları daha çok hatıratlar, mektuplar ve söylentiler düzeyinde bırakır. Buna karşın, Amadeus oyunu, bu söylentileri dramatik bir motor olarak kullanır; Salieri’nin iç sesi ve Tanrı ile hesaplaşması, sahne üzerinde zehir metaforu üzerinden kurulur.
Salieri Figürü: Dramatik Kötü Adam mı, Tarihsel Profesyonel mi?
Antonio Salieri, tarihsel olarak Viyana’da etkin bir besteci ve müzik yöneticisi olarak kaydedilmiştir. Amadeus oyunu ise onu, tanrısal yetenekten yoksun, ancak büyük bir profesyonel olarak kendini gören ve Mozart’ın doğuştan gelen dâhiliği karşısında kıskançlık krizine giren bir karakter olarak çizer.[3] Shaffer’ın yorumu, tarihsel belgelerden çok, edebi ve dramatik kurguya dayanır.
Bu noktada önemli olan, oyunun tarihsel “gerçek” iddiasında bulunmaktan ziyade, modern insanın adalet ve yetenek algısını sorgulamasıdır: Neden bazı insanlar olağanüstü yetenekle doğar, diğerleri ise disiplin ve çalışkanlığa rağmen “ortalama” kalır? Salieri, bu sorunun dramatik taşıyıcısıdır ve Amadeus, bu taşıyıcı üzerinden hem Tanrı’ya hem sanatsal adalete yönelik bir sorgulama yapar.
Amadeus’un Temaları: Tanrı’nın Sesi, Kıskançlık ve Sanatın Adaleti
“Tanrı’nın Sesi” ve “Uçkuru Düşük Velet” Paradoksu
Oyun ve eleştirel metinlerde Mozart için kullanılan tanımlamalar, onun kişilik ve yetenek paradoksunu çarpıcı biçimde ortaya koyar. Kimi yorumlara göre Mozart yalnızca “Tanrı’nın sesi”dir; yani müziğinde ilahi bir mükemmellik barındırır. Kimi yorumlarda ise sadece “uçkuru düşük bir velet” olarak, davranışsal açıdan çocuksu, disiplinsiz ve müstehcen şakalar yapmaktan hoşlanan biri olarak anlatılır.[3] Daha çarpıcı bir ifade ise, bu iki niteliği bir araya getirir: “Tanrı’nın sesi uçkuru düşük velet.”[3]
Bu ifade, sanat tarihinin en güçlü paradokslarından birine işaret eder: Bir sanatçının eserleri ile kişisel hayatı arasındaki uçurum. Amadeus oyunu, Mozart’ın müziğini neredeyse kutsal bir düzeye çıkarırken, sahne üzerinde onun insanî zaaflarını, çocuksu hareketlerini, ekonomik başıboşluğunu ve toplumsal uyumsuzluğunu ön plana çıkarır. Böylece seyirci, dâhiliğin yalnızca “olgun, ağırbaşlı, disiplinli” bir kişilik üzerinden değil, dağınık ve kaotik bir kişilikten de çıkabileceğini görür.
Kıskançlık, İnanç ve İtiraf
Amadeus’un dramatik yapısında Salieri, Tanrı ile doğrudan bir hesaplaşma içindedir: Tanrı’ya sadakatle hizmet ettiğini, ahlaki normlara uyduğunu, buna karşın kendisine Mozart kadar büyük bir yetenek verilmediğini dile getirir. Bu durum, onu hem Tanrı’ya hem Mozart’a karşı öfkeye sürükler. Zehir metaforu, bu öfkenin somutlaşmış hâli olarak sahnede yer alır.
Tarihsel kaynaklar, bu dramatik zehir anlatısını kesin olarak doğrulamaz.[3] Yine de edebi ve dramatik açıdan, Salieri’nin itiraf sahneleri, tiyatro tarihinin en çarpıcı monologlarını oluşturur. Seyirci, bir yandan tarihsel gerçeklikle mesafeyi korumak zorundadır, diğer yandan sahnedeki itirafın psikolojik gerçeğiyle yüzleşir. Bu ikilik, Amadeus’u hem tarihsel bir drama hem de psikolojik bir tragedyaya dönüştürür.
Türkiye’de Amadeus’u İzlemek: Mekânlar, Seyirci Kültürü ve Seyahat Önerileri
Zorlu PSM: Modern Bir Tiyatro Kompleksi Olarak Amadeus’un Ana Üssü
Amadeus’un son yıllardaki Türkiye serüveninin merkezi, kuşkusuz Zorlu Performans Sanatları Merkezi’dir. Gerek Turkcell Sahnesi gerek Ana Sahne, oyunun teknik gereksinimlerini karşılayacak donanıma sahiptir: Geniş sahne alanı, gelişmiş ışık ve ses sistemi, orkestra için uygun altyapı ve büyük seyirci kapasitesi.
4 yılda 300 bin seyirciye ulaşması ve 5 sezondur kapalı gişe oynaması, Zorlu PSM’deki Amadeus prodüksiyonunun, İstanbul’un kültür hayatında ana hatlardan biri hâline geldiğini gösterir.[2] Seyahat odaklı bir perspektiften bakıldığında, İstanbul’a kültür turizmi amacıyla gelen ziyaretçiler için Amadeus’u Zorlu PSM’de izlemek, çağdaş tiyatronun en yüksek prodüksiyon ölçeklerinden birine tanıklık etme fırsatı sunar.
AKM, Harbiye ve Açıkhava Tiyatroları: Tarihsel Mekânlarda Modern Bir Metin
İstanbul’da Amadeus’un sahnelendiği diğer önemli mekânlar arasında Atatürk Kültür Merkezi (AKM) ve Harbiye Cemil Topuzlu Açıkhava Tiyatrosu yer alır.[1][7] AKM, Cumhuriyet döneminin kültür politikaları çerçevesinde inşa edilmiş bir kurum olarak, sanatın kurumsal hafızasını temsil eder. Mozart ve Salieri’nin hikâyesinin AKM sahnesine taşınması, klasik müzik tarihinin dramatik yorumunun Cumhuriyet’in kültür mekânıyla buluşmasını sağlar.
Harbiye Cemil Topuzlu Açıkhava Tiyatrosu ise, İstanbul’un yaz kültürünün merkezlerinden biridir. 16 Haziran 2025’te burada sahnelenen Amadeus gösterimi, oyunun açıkhava koşullarında geniş kitlelere sunulmasına güzel bir örnektir.[1] Açıkhava sahnesinde, gökyüzü altındaki bir Mozart-Salieri çatışması, 18. yüzyıl Viyana’sındaki kapalı salonlardan çok farklı bir atmosfer yaratır; bu atmosfer, çağdaş izleyicinin kendi şehir hafızasında yeni bir katman olarak yer eder.
Anadolu Şehirleri: Bursa, Antalya, Gaziantep, Diyarbakır, Adana, İzmir
Amadeus’un turne programı, Türkiye’nin farklı bölgelerini kapsayan bir kültür haritası sunar:[4]
- Bursa Kültürpark Açıkhava Tiyatrosu: Cumhuriyet dönemi açıkhava tiyatro geleneğinin önemli örneklerindendir.
- Antalya Açıkhava: Turizm kenti Antalya’da sanat etkinlikleri, yaz sezonunda hem yerel halk hem ziyaretçiler için cazip bir çekim noktası oluşturur.
- Diyarbakır Sezai Karakoç Kültür ve Kongre Merkezi: Doğu Anadolu’da modern kültür altyapısının önemli merkezlerinden biridir.
- Gaziantep: Gastronomi turizmiyle öne çıkan kentte Amadeus gibi büyük prodüksiyonların sahnelenmesi, kültür turizmini çeşitlendirir.
- Adana Çukurova Açıkhava: Çukurova bölgesinin kültürel hafızasında açıkhava konser ve oyunları önemli yer tutar.
- İzmir Kültürpark Açıkhava Tiyatrosu: İzmir Enternasyonal Fuarı geleneğiyle iç içe geçmiş bir mekân olarak, büyük ölçekli etkinlikler için ideal bir sahnedir.[4][5]
Bu kentlerde Amadeus’u izlemek, yalnızca bir tiyatro deneyimi sunmaz; aynı zamanda kentin kendi tarihsel ve kültürel dokusunu tanımak için iyi bir fırsat yaratır. Örneğin, İzmir’de bir gün içinde önce antik kent kalıntılarını (Agora, Kadifekale çevresi, Smyrna izleri) gezip, akşamında Amadeus’u Kültürpark Açıkhava Tiyatrosu’nda izlemek, antik ve modern tiyatro deneyimini ardışık olarak yaşamak anlamına gelir.
Sonuç Yerine: Amadeus’un Türkiye’deki Sürekliliği ve Tarihsel Bilginin Sahne Üstündeki Dönüşümü
Amadeus oyunu, Türkiye’de 1983–1984 sezonundan itibaren farklı dönemlerde yeniden sahnelenerek, tiyatro repertuvarında kalıcı bir yer edinmiştir.[3] 2007’de İstanbul Tiyatro Festivali kapsamında yeniden sahnelenmesi,[3] 2020’de Çolpan İlhan & Sadri Alışık Tiyatrosu ve Piu Entertainment ortak yapımıyla Uniq Hall’de başlayan yeni dalga,[3] ve 2022’den itibaren Zorlu PSM’de devam eden çok sezonlu süreç,[3] oyunu Türkiye’de bir “uzun soluklu kült fenomen” hâline getirmiştir.
Kapalı gişe başarıları,[2] farklı şehirlerdeki açıkhava gösterimleri,[4][1][5] ve AKM gibi kurumsal sahnelerde yer bulması,[7] Amadeus’un yalnızca klasik bir metin değil, güncel bir kültür olayına dönüştüğünü gösterir. Tarihsel ve arkeolojik açıdan ise, Mozart’ın kayıp mezarı, tartışmalı ölüm nedeni ve Salieri’nin rolü üzerindeki belirsizlikler, oyunun dramatik yorumunun temel zeminini oluşturur.[3] Bu belirsizlikler, sahne üzerinde güçlü bir dramatik enerjiye dönüşerek, seyirciye hem tarihsel bir hikâye hem de evrensel bir sorgulama sunar.
Bugün Türkiye’de Amadeus’u izlemek, bir yandan Peter Shaffer’ın metnini ve Miloš Forman’ın sinema mirasını hatırlamayı, diğer yandan Mozart ve Salieri’nin tarihsel figürleri hakkında eleştirel düşünmeyi gerektirir. Zorlu PSM, AKM ve açıkhava tiyatroları gibi mekânlar, bu deneyimi hem estetik hem tarihsel açıdan zenginleştiren sahneler olarak öne çıkar. Seyahat ve kültür odaklı bir perspektiften bakıldığında Amadeus, yalnızca bir tiyatro bileti değil, aynı zamanda 18. yüzyılın müzik dünyasına açılan dramatik bir kapı ve modern Türkiye’nin kültürel coğrafyasında dolaşan bir sanat yolculuğudur.
Kaynakça
[1] Dengesende – “Aşk Biter mi?” ve “Amadeus” Açıkhava’da. Amadeus’un 2025 tarihli gösterim programı: Zorlu PSM Ana Sahne, Kocaeli Kongre Merkezi, AKM Büyük Sahne, Adana Çukurova Açıkhava ve Harbiye Cemil Topuzlu Açıkhava Tiyatrosu bilgileri.
[2] Ajandakolik – “Amadeus’un Bu Beşinci Sezonu, Yoksa Henüz İzlemediniz mi?”. Zorlu PSM Turkcell Sahnesi’nde 5. sezonda sahnelenen Amadeus’un kapalı gişe performansları, seyirci sayısı ve 29–30 Ocak ile 12 Şubat tarihli gösterimleri hakkında haber.
[3] Türkçe Vikipedi – “Amadeus (oyun)”. Peter Shaffer’ın 1979 tarihli oyunu hakkında genel bilgiler; oyunun Türkiye’de 1983–1984 sezonu ve 2007 İstanbul Tiyatro Festivali sahnelemeleri; 2020’de Uniq Hall, 2022’den itibaren Zorlu PSM dönemi; Broadway’deki Tony Ödülü; Miloš Forman’ın 1984 tarihli film uyarlaması; Mozart’ın ölümü ve mezarı ile Salieri’ye atfedilen zehirlenme iddiası.
[4] Sanatatak – “Amadeus’u Turnede 4 Günde 10 Bin Kişi İzledi!”. Amadeus’un 5 yıldır kapalı gişe sahnelenmesi, 6. sezonunun 21 Eylül’de Zorlu PSM’de açılması ve Bursa, Antalya, Diyarbakır, Gaziantep, Adana, İzmir gibi şehirlerdeki 2024 tarihli turne programı.
[5] Eventpal – “Amadeus – Kültürpark Açıkhava Tiyatrosu”. İzmir Kültürpark Açıkhava Tiyatrosu’nda 10 Haziran Çarşamba 21:00 tarihli Amadeus gösterimi, mekân bilgisi ve seyirciye yönelik zamanlama önerileri.
[6] YouTube – “Okan Bayülgen ve Selçuk Yöntem’li Amadeus oyunu seyirci yorumları”. Zorlu PSM’de 8 ve 29 Temmuz ile 25 ve 26 Ağustos tarihlerinde saat 19:30’da sahnelenen Amadeus gösterimleri ve biletlerin kısa sürede tükenmesine ilişkin bilgi.
[7] AKM İstanbul Resmi Sitesi – “Amadeus”. Peter Shaffer’ın metninin tanıtımı, Mozart–Salieri hikâyesinin özet anlatımı ve oyunun 5. sezon bilgisi; AKM Büyük Sahne’deki gösterimlere dair kurumsal çerçeve.
