Bir Sabah Var ki! Kahvaltı Masası Cumalıkızık’ta Kurulur
Sabahın körü. Gözlerin yarı açık, elinde kahveyle “Ben neredeyim?” diye kendine soruyorsun. Sonra çığlık atıyor iç sesin: “Kalk, Cumalıkızık’a gidiyorsun!” Hem de sadece Antalya cıvıltısında sabah böreği değil, zengin, tıka basa köy kahvaltısıyla! Hoşgeldin, Bursa’nın arka bahçesinde tarihin ve doğanın kucağına.
Bu köy öyle sıradan bir köy değil; burası zamanın üstüne şal atıp, Osmanlı’dan bugüne gelen 700 yıllık güzellikte bir antika kutusu! UNESCO Dünya Miras Listesi’ne 2014’te girmesi de ayrı bir şöhret kapısı olmuş. Köyün içinde adeta saklambaç oynayan taş sokakları, pembeden sarıya evleriyle Instagram kuşağının rüyalarını süslüyor. Ne yana dönsen buram buram tarih, bir başka serinlik. Şimdiden uyarayım, buralarda selfie çekerken önüne köyün keçileri çıkarsa şaşırma!
- Cumalıkızık Etnografya Müzesi: Hem eski köy yaşantısı, hem de gariban dedenin yastık altı koleksiyonları gözünüze gülecek.
- Konuk Evi, Sanat Evi, Çoban Evi: Her biri başka bir dönemin ruhunu yaşatıyor. İçeride yıldız tozu arama, elin boş dönebilirsin.
- Cin Aralığı: Duydun mu? Dünya’nın en dar aralığı diyorlar. Yürürken bir an “acaba buradan sığar mıyım?” heyecanı, tam macera filmlerine yakışır. Hikayesini bir rehberden dinle mutlaka, çünkü cinlere inanmasan da buradaki dedikodulara inanırsın!
Dolu dolu köy kahvaltısından sonra, ev yapımı reçel hamamından çıkan midedeki kelebeklerle Cumalıkızık’tan el sallıyoruz. Hediyelik köy ürünlerinden bir şeyler kap, yol boyunca yiyeceklerin enerjisiyle dönemi yaşayacaksın.
Gölyazı’da Sakinliğin Kıyısında Sessiz Bir Rüya
Biraz daha yol. Arabanın camından hafif hafif içeri süzülen zeytin kokuları… Sanki arka fonda slow bir müzik çalıyor: “Uluabat Gölü’ndesin ve Gölyazı’ya hoşgeldin.” Burası göl üstünde kurulmuş, suların hayatı kavradığı sevimli bir balıkçı köyü. Kimi için “Türkiye’nin küçük Venedik’i”, kimisi için ise “çocukluğumun huzur resmi.”
- Zambak Tepesi: Gölyazı’ya tepeden kuş bakışı. Eski tiyatro kalıntıları burada tarihle iç içe.
- Gölyazı Hamamı ve Cami: Osmanlı’dan günümüze gelen türde, ama içinde sabun kokusu yerine eski zamanlar kokusu dolu (merak etme, hamam günümüzde kullanılmıyor).
- Ağlayan Çınar: Anlatılanlara göre, bu çınar asırlardan beri aşk acısı çekiyor olmalı! Girip gölgeye otur, ağacın gövdesinde aşk hikayesi dinle. Selfie’siz geçmeyin. 'Ağaç-aşk-insan' kombinasyonunda yeni bir “like” tufanı başlatmaya aday!
- Bazı Eski Rum Evleri ve Balık Mezatı: Balık türlerini isimleriyle öğrenip, satıcıların bağırışında orijinal Gölyazı atmosferini deneyimle.
- Aziz Panteleimon Kilisesi: Anadolu’da az rastlanan Ortodoks mimarisinin önemli örneği; hem meraklısına tarihi, hem de nostalji avcısına huzur verir.
Öğle yemeği zamanı geldiyse, gölde tutulan taze balıkların tadına bakmadan buradan gitmek büyük kayıp olur. Buradaki balık restoranlarındaki mezeler de dillere destan. “Biberli balık mı olurmuş!” deme, dene ve mutlu ol. Yanına bir de köy ekmeğiyle afiyetle göl manzarasını seyretmeni öneririm.
Mudanya: Tarihin Denizle Buluştuğu Pastel Şehir
Buradan sonra, Mudanya’ya doğru bir sürüş var: Yolun iki yanında hareketli zeytin tarlaları, tablo gibi manzaralar... Deniz kokusunu ilk hissedince ufukta Mudanya çıkıverir. Mudanya, Marmara Denizi kıyısında zeytin, huzur ve tarih üçlemesinin en güzel örneklerinden biri. Pastel renkli evleriyle, eski Rum sokaklarıyla, sahil kahvelerinde miskin miskin oturan yazarlara ilham veren bir yer.
- Mudanya Mütareke Evi Müzesi: Cumhuriyet tarihinin dönüm noktasına imza atılan mekân. Burada Kurtuluş Savaşı’nın sonlandığına dair imzalar atıldı; eski eşyalar, müzakere odaları insana “Ben burada tarihe tanık oldum!” dedirtiyor.
- Girit Mahallesi: İtalyan mühendis Piciretu’nun planladığı, ahşap cumbalı evleriyle eski bir Rum mahallesi burası. El emeği göz nuru ürün tezgahları, minik kafeler ve rengârenk pencere önlerinde oturan dedeler-babaanne ordusu burada seni bekler.
- Sahil Şeridi: Deniz kenarı balıkçılar, sabah oltasıyla yakaladığı balığa aşkla bakan amcalar. Kaldırımlarda yürürken, gözüne Mudanya’nın insanı sarhoş eden huzurunu mutlaka kaydet.
Mudanya’daki restoranlarda bir mola ver. Meşhur Bursa İskender’i burada da bulabilirsin. “Yok abi, ben deniz memelesiyim!” dersen çık sahile, rakı-balık keyfi yap. Özellikle gün batımında gökyüzü pembeyken Mudanya’nın sahilinde çay içmek, FOMO sahibi şehir insanı için “kıskanılacak an” olarak kayıtlara geçer.
Trilye’de Zeytinli Zamanlar ve Tarihi Büyü
Son durak: Trilye (namıdiğer Tirilye). Eğer zeytinleriyle meşhur “Ege kokulu Rum kasabası” arıyorsan, tam yerindesin! Daracık Arnavut kaldırımlı sokaklarında yürürken bir Rum filmi setindeymişsin gibi hissetmemek elde değil.
- Fatih Camii: Başlangıcı kilise (8. yüzyıl), sonrasında camiye çevrilmiş. Taş işçiliğine ve tarihi atmosferine hayran kalırsın. Sessizce içeri gir, ilginç detayları keşfet.
- Kemerli Kilise (Panagia Pantobasilissa): 13. yüzyıl sonlarından. İç duvar resimleriyle Anadolu’da fresk sanatının öncülerinden. Hayatında bir kez freskli kilisede fotoğraf çekmek istiyorsan, burada selfie çekmek elzem.
- Taş Mektep: Zamanında papaz okuluymuş, 1980’lere kadar eğitim verilmiş. Kalın taş duvarlarına dokununca sanki tarihiyle konuşuyorsun; “Hey gidi eski günler!” diye iç çekebilirsin.
- Avlulu Hamam: “Hamamdaysa huzur vardır,” diyenler için. Tarihi hamam, halen ayakta ve dışarıdan görüntüsüyle bile bir dönemin nostaljisini başlatır.
- Zeytin ve Zeytinyağı Tadım Noktaları: Burada yetişen Trilye zeytinleri dünyaca ünlü. Bir tadım yaptığında, başka yerde “ben zeytin yedim” deme, gülerler! Özellikle köy kadınlarının sattığı ev yapımı zeytinyağlarını ve sabunlarını es geçme.
- Tabut Ev: Enteresan mimarisiyle Instagram fenomenlerinin favorisi haline gelmiştir.
Trilye’de bir sokakta gezerken yerel halkla laflamadan dönmeyin derim. “Trilye hakkında en iyi espriyi kim bilir?” deyip rastgele yaşlılara mikrofon uzatırsan, sana gerçek dostluk da, zeytinli espriler de sunulacaktır. Buradaki kafelerde çayın yanında ikram edilen o nefis zeytinlerin tadı, eve dönünce büyük marketlerde bulamayacağın türde bir nostalji fırtınası bırakıyor.
Ne Yenir, Ne İçilir: Lezzet Durakları
Bu turun toplam mesafesini bir kenara bırak, yol boyunca damak zevkinin “pişt pişt” diye seslendiği onlarca durağı var:
- Cumalıkızık’ta: Serpme köy kahvaltısı, gözleme, ev yapımı reçel. Tatlılardan Nazar Boncuğu, kestaneli ev kurabiyeleri.
- Gölyazı’da: Gölden taze tutulan balıklar (özellikle sazan ve turna, yanında acılı gölye mezesi), köy ekmeği.
- Mudanya’da: Bursa İskender’i, Mudanya pidesi, zeytinli pizza, deniz kenarında taptaze mezeler.
- Trilye’de: Zeytin ve zeytinyağlılar, Trilye böreği, pastane ürünlerinde bol bademli ve üzümlü atıştırmalıklar, ev yapımı zeytin sabunları eşliğinde taptaze çay.
“Dur Yolcu! Kısa Ama Gönlü Sonsuz 3. Dalga Kahveci ve Bar Molası”
Buralara kadar gelip de göze çarpan birkaç yeni nesil kahvecide “Chemex mi V60 mı?” tartışmasına gir, sonra eski Rum meyhanelerde rakı-balık muhabbetini dinlemeden dönme. Akşamüstü, çayını sahilde içip, bünyeni klasik bir köy bakkalında satılan horoz şeker ile tamamla.
Kendinize Gezi Ajandası Hazırlayın!
- Saat 07:00 İstanbul’dan hareket
- 08:30 Cumalıkızık’ta köy kahvaltısı
- 10:30 Köy gezisi, müze, Cin Aralığı ve hediyelik eşya molası
- 12:00 Gölyazı yolu ve gölde manzara molası
- 13:00 Gölyazı turu, Ağlayan Çınar, gölde sandal keyfi ve öğle yemeği
- 15:00 Mudanya’ya varış
- 15:30 Mudanya Mütareke Evi ve Sahil Şeridi
- 16:30 Girit Mahallesi gezisi ve çay molası
- 17:30 Trilye’ye geçiş
- 18:00 Trilye’de tarihi geziler: Fatih Camii, Taş Mektep, Kemerli Kilise, zeytin alışverişi
- 19:30 Dönüş için toparlanma ve otobüsle İstanbul’a yolculuk
Yol boyunca bol bol fotoğraf çek, her lokmayı afiyetle ye, yanında gelenlerle küçük anı hediyeleri paylaşmayı unutma. Çünkü böyle turlarda en güzel hatıra; başkalarının yüzünde sırıtıp kalan küçük bir mutluluk!
- Köy yolları bol Arnavut kaldırımlı, dolayısıyla rahat ayakkabı şart.
- Fotoğraf makinası veya telefonun hafızası bol olsun; buradaki renkli ev ve göl manzaraları gün batımıyla birer capcanlı tabloya dönüşür.
- Zeytin, reçel, sabun gibi ürünlerde pazarlık yapmayı dene. Unutma, “esnaf kedisiyle gelen müşteri bir gün döner!” felsefesi burada geçerli.
- Mis gibi hava, deli dolu gezi ve bolca kaloriye veda etmek istemezsen, akşam dönüşünde otobüsün camına yaslanıp Bursa dağlarının gölgesinde hayal kurmayı unutma.
Kaynakça
- Günübirlik Cumalıkızık Gölyazı Mudanya Trilye Turu - Gezinoloji
[1] - Günübirlik Gölyazı Cumalıkızık Mudanya Trilye Turu - Uniteam tur
[2] - Bursa Vlog Places to Visit | Cumalıkızık | Gölyazı | Mudanya | Tirilye (YouTube)
[3] - Trilye’de Gezilecek Yerler - Biz Evde Yokuz
[4]